Karotis Arter Stentlemesi

Şah damarı darlığında damar içinden stent

Kısaca

  • Karotis arter stentlemesi, daralmış şah damarının cerrahi kesi yapılmadan damar içinden genişletildiği girişimsel bir yöntemdir.
  • Damar içine metal örgü yapısında küçük bir tüp (stent) yerleştirilir; amaç beyin dolaşımını korumak ve inme riskini azaltmaktır.
  • Özellikle açık cerrahi riski yüksek olan, daha önce boyun ameliyatı veya radyoterapi geçirmiş hastalarda değerlendirilir.
  • İşlem sonrası antiagregan ilaçlar hekimin belirlediği süre boyunca kullanılmalı, Doppler ultrasonografi ile düzenli takip yapılmalıdır.
Bu sayfada
  1. Karotis arter stentlemesi nedir?
  2. Hangi durumlarda uygulanır?
  3. Nasıl yapılır?
  4. Komplikasyonları nelerdir?
  5. Sonuçları nelerdir?
  6. Endarterektomi ile stentleme arasındaki fark nedir?
  7. İşlem sonrasında takip nasıl yapılır?
  8. Özet
Üç aşamalı çizim: şah damarında koruyucu filtre, balon ile genişletme ve stent yerleştirilmesi
Karotis arter stentlemesi: koruyucu filtre, balon ile genişletme ve stent yerleştirilmesi.

Karotis arter stentlemesi nedir?

Karotis arterler, boynun her iki yanında bulunan ve beyne kan taşıyan ana atardamarlardır. Bu damarların iç duvarında zamanla kolesterol, yağ ve kalsiyum birikmesi sonucunda plaklar oluşabilir. Plakların büyümesi damar içerisinde daralmaya neden olur. Bu durum karotis arter darlığı olarak adlandırılır.

Karotis arter stentlemesi, daralmış olan boyun damarının içeriden genişletilmesi amacıyla uygulanan, cerrahi kesi gerektirmeyen girişimsel bir tedavi yöntemidir.

İşlem sırasında damar içerisine stent adı verilen, genellikle metal örgü yapısında olan küçük bir tüp yerleştirilir. Stent, damar duvarını destekleyerek kan akışının iyileşmesine yardımcı olur.

Bu işlemin temel amacı, beyne giden kan dolaşımını korumak ve karotis arter darlığına bağlı inme riskini azaltmaktır.

Hangi durumlarda uygulanır?

Karotis arter stentlemesi, her damar darlığı bulunan hastaya uygulanmaz. Tedavi kararı; darlığın derecesine, hastanın şikâyetlerine, damar yapısına ve genel sağlık durumuna göre verilir.

Stentleme özellikle şu durumlarda değerlendirilebilir:

  • İleri derecede karotis darlığı: Beyne giden kan akışını önemli ölçüde etkileyen darlıklarda.
  • Daha önce inme veya geçici iskemik atak geçirmiş hastalar: Uygun hastalarda yeniden inme riskini azaltmak amacıyla.
  • Daha önce boyun ameliyatı veya radyoterapi geçirmiş kişiler: Cerrahi müdahalenin zor olabileceği durumlarda.
  • Yüksek cerrahi risk taşıyan hastalar: Açık cerrahi için uygun olmayan veya ameliyat riski yüksek bulunan kişilerde.
  • Karotis endarterektomisi sonrasında yeniden daralma gelişmesi: Uygun hastalarda alternatif tedavi olarak.

Stentleme kararı, karotis endarterektomisi ile karşılaştırılarak hastaya özel verilir. Her iki yöntemin de kendine özgü avantajları ve riskleri bulunmaktadır.

Nasıl yapılır?

Karotis arter stentlemesi genellikle lokal anestezi altında, anjiyografi laboratuvarında gerçekleştirilir. Bazı hastalarda genel anestezi de tercih edilebilir. İşlem sonrasında hasta bir süre hastanede takip edilir.

İşlem genel olarak şu aşamalardan oluşur:

  • Damar girişinin sağlanması: Genellikle kasık bölgesindeki atardamardan, bazı hastalarda ise el bileğindeki atardamardan giriş yapılır.
  • Kateterin ilerletilmesi: İnce ve esnek bir tüp olan kateter, görüntüleme eşliğinde karotis arterin daralmış bölümüne ulaştırılır.
  • Koruyucu filtrenin yerleştirilmesi: Uygun hastalarda işlem sırasında kopabilecek küçük plak parçalarının beyne ulaşmasını önlemek amacıyla emboli koruma filtresi kullanılır.
  • Balonla genişletme: Gerekli görüldüğünde daralmış bölge küçük bir balon yardımıyla genişletilir.
  • Stentin yerleştirilmesi: Metal örgü yapısındaki stent, daralmış damar bölümüne yerleştirilerek açılır.
  • Kontrol ve işlemin tamamlanması: Damarın açıklığı ve kan akışı görüntüleme ile kontrol edilir. Kateter çıkarılır ve giriş bölgesine baskı uygulanarak kanama kontrolü sağlanır.

Komplikasyonları nelerdir?

Karotis arter stentlemesi, açık cerrahiye alternatif olarak uygulanan bir yöntemdir. Ancak her girişimsel işlemde olduğu gibi bazı riskleri bulunmaktadır.

  • İnme: İşlem sırasında plak parçalarının veya pıhtıların beyin damarlarına ilerlemesi sonucunda gelişebilir.
  • Geçici iskemik atak (TIA): Beyin dolaşımının kısa süreli bozulması sonucunda geçici nörolojik belirtiler ortaya çıkabilir.
  • İşlem bölgesinde kanama ve hematom: Kateterin yerleştirildiği bölgede kanama veya kan birikmesi görülebilir.
  • Damar hasarı: Kateter veya stent uygulaması sırasında damar duvarında hasar meydana gelebilir.
  • Yeniden damar daralması (restenoz): Zaman içerisinde stent içerisinde veya çevresinde tekrar daralma oluşabilir.
  • Kalp ritim bozuklukları: Karotis sinüsünün uyarılması sonucunda işlem sırasında kalp hızında yavaşlama veya tansiyonda düşme görülebilir.
  • Kontrast maddeye bağlı sorunlar: Kullanılan görüntüleme maddesine karşı alerjik reaksiyon veya böbrek fonksiyonlarında bozulma gelişebilir.
  • Hiperperfüzyon sendromu: Damar açıldıktan sonra beyne kan akışının aşırı artması sonucunda baş ağrısı, nöbet ve nadiren beyin kanaması gelişebilir.

Komplikasyon riski hastanın yaşı, damar yapısı, eşlik eden hastalıkları ve işlemin gerçekleştirildiği merkezin deneyimine göre değişebilir.

Sonuçları nelerdir?

Karotis arter stentlemesinin temel amacı, daralmış damar içerisindeki kan akışını iyileştirmek ve uygun hastalarda inme riskini azaltmaktır.

İşlem sonrasında beklenen olumlu sonuçlar şunlardır:

  • Daralmış karotis arterin genişletilmesi.
  • Beyne giden kan dolaşımının iyileştirilmesi.
  • Damar içerisindeki kan akışının düzenlenmesi.
  • Uygun hastalarda gelecekte oluşabilecek inme riskinin azaltılması.
  • Açık cerrahiye uygun olmayan hastalarda alternatif bir tedavi seçeneği sunulması.

Stentleme sonrasında hastaların düzenli olarak takip edilmesi gerekir. İşlemin başarılı olması, ilerleyen dönemde yeniden daralma veya başka damar sorunları gelişmeyeceği anlamına gelmez.

Stent yerleştirilen hastalarda kan pulcuklarının birbirine yapışmasını önleyen ilaçlar (antiagregan tedavi) hekim tarafından belirlenen süre boyunca kullanılmalıdır. İlaçlar doktor önerisi olmadan kesilmemelidir.

Endarterektomi ile stentleme arasındaki fark nedir?

Karotis arter darlığının tedavisinde iki önemli yöntem bulunmaktadır: karotis endarterektomisi ve karotis arter stentlemesi.

Özellik Endarterektomi Stentleme
Yöntem Açık cerrahi Damar içinden girişim
Anestezi Genel veya lokal Genellikle lokal
Boyun kesisi Gereklidir Gerekmez
Plak tedavisi Plak çıkarılır Plak, stent ile damar duvarına doğru desteklenir
Hastanede kalış Genellikle kısa süreli Genellikle kısa süreli

Hangi yöntemin tercih edileceği hastanın yaşı, damar anatomisi, daha önce geçirdiği ameliyatlar, nörolojik öyküsü ve cerrahi riskleri dikkate alınarak belirlenir.

Özellikle ileri yaşta ve cerrahiye uygun hastalarda endarterektomi sıklıkla tercih edilirken, bazı genç hastalarda veya açık cerrahinin riskli olduğu durumlarda stentleme değerlendirilebilir.

İşlem sonrasında takip nasıl yapılır?

Karotis arter stentlemesi sonrasında damar açıklığının korunması ve olası komplikasyonların erken tespit edilmesi için düzenli takip önemlidir. Takip sürecinde:

  • Tansiyon ve nörolojik durum kontrol edilir.
  • Doppler ultrasonografi ile stentin açıklığı değerlendirilir.
  • Doktorun önerdiği antiagregan ilaçlar düzenli kullanılır.
  • Kolesterol ve tansiyon kontrol altında tutulur.
  • Sigara kullanımından kaçınılması önerilir.
  • Gerekli görüldüğünde ek görüntüleme yöntemleri uygulanır.

Özet

Karotis arter stentlemesi, boyun damarlarında meydana gelen darlıkların tedavisinde kullanılan, damar içerisinden gerçekleştirilen girişimsel bir yöntemdir. Uygun hastalarda damar açıklığının sağlanmasına, beyin dolaşımının korunmasına ve inme riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Doğru hasta seçimi, deneyimli bir ekip tarafından gerçekleştirilen işlem ve düzenli takip, tedavi başarısında önemli rol oynar.

Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon

Prof. Dr. Şirin’in bu alandaki yayınlarından

  • Gokce Sirin, Barbaros Kinoglu. Simultaneous Carotid Artery Endarterectomy and Coronary Artery Bypass Grafting. 13rd Congress of Update in Cardiology and Cardiovascular Surgery. March 23-26, 2017, İzmir, Turkey.
  • Y.Kalko, Ö.Çalışkan, G.Şirin, O.Cücü, B.Kınoğlu. A successful method in carotid surgery: Local anesthesia alone (Outcomes of 540 cases). 12nd Congress of Update in Cardiology and Cardiovascular Surgery. March 10-13, 2016, Antalya, Turkey.
  • Y.Kalko, Ö.Çalışkan, G.Şirin, O.Cücü, B.Kınoğlu. Is surgical treatment an option for acute & subacute strokes secondary to carotid stenosis? How is indication decided? (our experience of 115 cases). 12nd Congress of Update in Cardiology and Cardiovascular Surgery. March 10-13, 2016, Antalya, Turkey.
  • Gökçe Şirin, Oğuzhan Cücü, Ali Önder Atça, Yusuf Kalko, Hayrettin Barbaros Kınoğlu. Eş zamanlı koroner baypas ve karotis endarterektomisi uygulanan 109 hastanın analizi ve orta dönem sonuçları. 17. Ulusal Vasküler ve Endovasküler Cerrahi Kongresi & 8. Ulusal Fleboloji Kongresi, 29 Ekim – 1 Kasım 2015, Antalya, Türkiye.
  • Gökçe Şirin, Yusuf Kalko, Oğuzhan Cücü, Ali Önder Atça, Hayrettin Barbaros Kınoğlu. Aort koarktasyonuna stent uygulaması sonrasında gelişen ciddi bir komplikasyon: iliyak arter rüptürü ve tedavisi. 17. Ulusal Vasküler ve Endovasküler Cerrahi Kongresi & 8. Ulusal Fleboloji Kongresi, 29 Ekim – 1 Kasım 2015, Antalya, Türkiye.
  • A.Yildiz, F.Tekiner, A.Karakurt, G.Sirin, D.Duman. Preprocedural red bloodcell distribution width predicts bare metal stent restenosis. Coron Artery Dis. 2014 Sep;25(6):469-73. doi: 10.1097/MCA.0000000000000105.
  • Y.Kalko, Ö.Özçalışkan, G.Şirin, O.Cücü, B.Kınoğlu. Karotis tıkanıklığına bağlı akut-subakut inmelerde cerrahi tedavi mükün mü? Endikasyona nasıl karar verilir? (50 Vakalık tecrübemiz). 13. Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Kongresi, Supplementum 1, 2014:22; 30 Ekim – 2 Kasım 2014, Antalya, Türkiye.
  • Y.Kalko, Ö.Özçalışkan, G.Şirin, O.Cücü, B.Kınoğlu. Karotis cerrahisinde şant kullanımını ortadan kaldıran yöntem: Sadece lokal anestezi (500 vakanın sonuçları). 13. Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Kongresi, Supplementum 1, 2014:22; 30 Ekim – 2 Kasım 2014, Antalya, Türkiye.

Tüm yayın listesi

Hasta yönlendirme ve konsültasyon

Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.