Radyofrekans Ablasyon

Venöz yetersizlik ve varis tedavisinde ameliyatsız yöntem (RFA)

Kısaca

  • Radyofrekans ablasyon (RFA), varis ve kronik venöz yetersizlik tedavisinde kullanılan ameliyatsız, minimal invaziv bir girişimsel yöntemdir.
  • Ultrason eşliğinde küçük bir giriş noktasından damara ince bir kateter ilerletilir; radyofrekans enerjisiyle ısınan damar duvarı büzüşerek kapanır.
  • Tedavi kararı yakınmalar, fizik muayene ve venöz Doppler ultrason sonuçları birlikte değerlendirilerek verilir; her varis hastası için uygun değildir.
  • İşlem çoğunlukla aynı gün tamamlanır; uzun dönem başarı için düzenli klinik değerlendirme ve gerektiğinde Doppler ile takip önemlidir.
Bu sayfada
  1. Venöz yetersizlikte radyofrekans ablasyon (RFA) nedir?
  2. Nasıl uygulanır?
  3. Kimlere uygulanır?
  4. Sonuçları nasıldır?
  5. Uzun dönem takip nasıl yapılır?
  6. Olası riskleri nelerdir?
  7. Özet
Üç aşamalı çizim: bacaktaki safen vene ultrason eşliğinde kateter yerleştirilmesi, kateterin ısıtıcı ucuyla radyofrekans enerjisi verilmesi ve kapanan damar
Radyofrekans ablasyon: kateterin yerleştirilmesi, radyofrekans enerjisi ve damarın kapanması.

Venöz yetersizlikte radyofrekans ablasyon (RFA) nedir?

Radyofrekans ablasyon (RFA), varis ve kronik venöz yetersizlik tedavisinde kullanılan, ameliyatsız ve minimal invaziv bir girişimsel tedavi yöntemidir. Özellikle büyük ve küçük safen toplardamarlarında bulunan kapakçık yetmezliğine bağlı kan geri kaçışını (venöz reflü) ortadan kaldırmak amacıyla uygulanır.

Normalde bacak toplardamarlarındaki kapakçıklar, kanın yer çekimine rağmen kalbe doğru ilerlemesini sağlar. Bu kapakçıklar görevini yerine getiremediğinde kan bacaklarda birikmeye ve toplardamar içindeki basınç artmaya başlar. Zamanla varisler, bacaklarda şişlik, ağrı, ağırlık hissi, cilt değişiklikleri ve ileri evrelerde venöz ülser (iyileşmeyen yara) gelişebilir.

Radyofrekans ablasyonun amacı, kanın geri kaçışına neden olan toplardamarı kapatarak bu dolaşım bozukluğunu düzeltmek ve kanın sağlıklı toplardamarlar üzerinden kalbe dönüşünü sağlamaktır.

Radyofrekans ablasyon: ultrason eşliğinde damara yerleştirilen kateterin verdiği ısı ile yetmezlikli toplardamar kapatılır; kan sağlıklı toplardamarlar üzerinden kalbe döner.

Nasıl uygulanır?

Radyofrekans ablasyon, genellikle lokal veya genel anestezi altında ve ultrason görüntülemesi eşliğinde gerçekleştirilir.

  • Damarın belirlenmesi: Tedavi edilecek toplardamar ultrason ile belirlenir.
  • Kateterin yerleştirilmesi: Ciltte küçük bir giriş noktası oluşturularak toplardamarın içine ince bir kateter (özel bir tedavi tüpü) ilerletilir.
  • Radyofrekans enerjisi: Kateterin ucundan verilen radyofrekans enerjisi, damar duvarında kontrollü bir ısı oluşmasını sağlar. Bu ısı etkisiyle damar duvarı büzüşür ve zaman içerisinde kapanır. Böylece kanın bu damardan geriye doğru akışı engellenir.
  • Dolaşımın devamı: İşlem sonrasında kan dolaşımı, görevini normal şekilde sürdüren diğer sağlıklı toplardamarlar üzerinden devam eder.

Radyofrekans ablasyon sırasında genellikle büyük cerrahi kesilere ihtiyaç duyulmaz. İşlem çoğunlukla aynı gün tamamlanır ve hastalar kısa bir süre sonra günlük yaşamlarına dönebilir.

Kimlere uygulanır?

Radyofrekans ablasyon, her varis hastası için uygun bir tedavi yöntemi değildir. Tedavi kararı, hastanın şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve venöz Doppler ultrason incelemesinin sonuçları birlikte değerlendirilerek verilir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda tercih edilebilir:

  • Büyük veya küçük safen toplardamarlarında kapakçık yetmezliğine bağlı belirgin kan geri kaçışı (reflü) bulunan hastalarda,
  • Bacaklarda ağrı, ağırlık hissi, yorgunluk ve şişlik gibi venöz yetersizlik belirtileri olanlarda,
  • Toplardamar yetmezliğine bağlı belirgin varisleri bulunanlarda,
  • Ciltte renk değişikliği, sertleşme veya venöz ülser gibi ileri evre kronik venöz hastalık bulguları gelişen hastalarda.

Tedavi öncesinde derin toplardamar sisteminin durumu, yüzeyel toplardamarlardaki yetmezliğin yeri ve yaygınlığı, damarların anatomik özellikleri ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilmelidir.

Özellikle derin toplardamar tıkanıklığı veya geçirilmiş derin ven trombozu öyküsü bulunan hastalarda tedavi planı daha dikkatli yapılmalıdır. Her hastada radyofrekans ablasyon uygun olmayabilir. Bazı hastalarda ilaç tedavisi, kompresyon tedavisi, köpük skleroterapi veya farklı girişimsel yöntemler tercih edilebilir.

Sonuçları nasıldır?

Radyofrekans ablasyon, uygun hastalarda venöz reflünün ortadan kaldırılmasında etkili ve güvenilir yöntemlerden biridir.

Tedavinin temel başarısı, işlem uygulanan toplardamarın kapanması ve kanın geri kaçışının engellenmesidir. Bunun sonucunda bacaklardaki venöz basıncın azalması ve hastalığa bağlı şikâyetlerin hafiflemesi beklenir.

Tedavi sonrasında:

  • Bacaklarda ağrı, ağırlık ve yorgunluk hissi azalabilir.
  • Şişlik ve ödemde gerileme görülebilir.
  • Varislerin görünümünde iyileşme sağlanabilir.
  • Venöz yetersizliğe bağlı cilt değişikliklerinin ilerlemesi önlenebilir.
  • Uygun hastalarda venöz ülserlerin iyileşmesine katkıda bulunulabilir.

Bununla birlikte, tedavi sonuçları hastalığın evresine, toplardamarların anatomik özelliklerine ve eşlik eden diğer dolaşım sorunlarına göre değişebilir.

Önemli bir nokta, radyofrekans ablasyonun kapatılan toplardamardaki kan geri kaçışını ortadan kaldırmasıdır. Ancak hastalığa neden olan tüm toplardamar sorunlarını veya yeni varis oluşma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz. Bu nedenle bazı hastalarda zaman içerisinde yeni varisler gelişebilir veya ek tedavilere ihtiyaç duyulabilir.

Uzun dönem takip nasıl yapılır?

Radyofrekans ablasyon sonrasında tedavinin başarısının değerlendirilmesi ve hastalığın ilerlemesinin izlenmesi önemlidir.

İşlem sonrasında hastanın klinik durumu değerlendirilir. Gerektiğinde venöz Doppler ultrasonografi ile tedavi edilen damarın kapanma durumu, derin toplardamar sisteminin durumu ve devam eden ya da yeni gelişen reflü araştırılır.

Takip sürecinde özellikle şu noktalar değerlendirilir:

  • Tedavi edilen toplardamarın kapalı kalıp kalmadığı,
  • Bacaklardaki ağrı, şişlik ve ağırlık hissinin gerileyip gerilemediği,
  • Yeni varislerin veya devam eden venöz reflünün gelişip gelişmediği,
  • Cilt değişikliklerinin ve varsa venöz ülserlerin iyileşme durumu,
  • Derin toplardamar sisteminde tromboz gibi istenmeyen bir durum gelişip gelişmediği.

İlk kontrolün zamanı ve Doppler ultrasonografi gerekliliği hastanın risk durumuna ve klinik bulgularına göre belirlenir. Her hastada aynı takip programının uygulanması gerekmez. Özellikle şikâyetleri devam eden, yeniden ortaya çıkan veya ileri evre venöz hastalığı bulunan kişilerde daha uzun süreli takip önem taşır.

Radyofrekans ablasyon sonrasında tedavi edilen damarın yeniden açılması (rekanalizasyon) veya başka toplardamarlarda yeni yetmezlik gelişmesi mümkündür. Bu nedenle işlem başarılı olsa bile varis hastalığının kronik bir hastalık olduğu unutulmamalıdır.

Düzenli klinik değerlendirme, gerektiğinde Doppler ultrasonografi ve uygun yaşam tarzı önerileri uzun dönem sonuçların korunmasına yardımcı olur.

Olası riskleri nelerdir?

Radyofrekans ablasyon genel olarak güvenli bir yöntem olmakla birlikte, her tıbbi girişimde olduğu gibi bazı istenmeyen durumlar gelişebilir.

  • Sık görülen, geçici yakınmalar: Morarma, hassasiyet, ağrı, damar boyunca sertlik ve yüzeyel toplardamar iltihabı.
  • Daha seyrek görülenler: Ciltte renk değişikliği, geçici his değişikliği veya sinir etkilenmesi.
  • Nadir görülenler: Derin ven trombozu ve buna bağlı daha ciddi komplikasyonlar.

Riskler hastanın özelliklerine ve uygulanan işlemin kapsamına göre değişebilir. Bu nedenle işlem öncesinde olası yararlar ve riskler hekim tarafından hastaya ayrıntılı olarak açıklanmalıdır.

Özet

Radyofrekans ablasyon, uygun hastalarda yüzeyel toplardamar yetmezliğine bağlı kan geri kaçışını ortadan kaldırmak için etkili, güvenli ve minimal invaziv bir tedavi seçeneğidir. Küçük bir giriş noktasından uygulanabilmesi ve günlük yaşama hızlı dönüş sağlaması önemli avantajlarıdır.

Başarılı bir tedavi için doğru hasta seçimi, işlem öncesinde ayrıntılı Doppler ultrasonografi değerlendirmesi ve işlem sonrasında hastalığın özelliklerine uygun takip büyük önem taşır.

Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon

Prof. Dr. Şirin’in bu alandaki yayınlarından

  • Karaveli Cakir S, Şirin G, Eryiğit S, Çalışkan İ, Toz H. An investigation of the relationship between pain, quality of life, and venous refill time in chronic venous insufficiency. Vascular. 2025 Jul 3:17085381251359318. doi: 10.1177/17085381251359318. Epub ahead of print. PMID: 40611377.
  • Y.Kalko, Ö.Özçalışkan, G.Şirin, O.Cücü, B.Kınoğlu. Türkiye'de ilk kez yapılan su buharı yöntemiyle endovenöz oklüzyon uyguladığımız ilk 65 vakanın erken dönem sonuçları. 13. Türk Kalp ve Damar Cerrahisi Kongresi, Supplementum 1, 2014:22; 30 Ekim – 2 Kasım 2014, Antalya, Türkiye.
  • G.Sirin, E.Ozker, H.Fotbolcu, K.Ozden, E.Demirsoy. Myxoma developing after open heart surgery: is radiofrequency ablation responsible for the formation of the tumor? Acta Chir Belg. 2012 Mar-Apr;112(2):154-6.
  • E.Demirsoy, O.Yılmaz, G.Şirin, M.Ü.Ergenoglu, H.Yerebakan, B.Sönmez. Surgical Radiofrequency ablation treatment of Atrial Fibrillation in Patient with Structurel Heart Disease. 7th Congress of Update in Cardiology and Cardiovascular Surgery in association with TCT Mediterranean. 24-27 March 2011, Antalya, Turkey.
  • G.Sirin, E.Ozker, H.Fotbolcu, K.Ozden, E.Demirsoy. Myxoma developping after open heart surgery: Is radiofrequency ablation responsible for formation of the tumor? The European Society for Cardiovascular Surgery, 59th International Cogress in conjunction with the 6th Congress of Update in cardiology and cardiovascular Surgery – Heart and Health foundation of Turkey (HHFT), İzmir, Turkey, April 15-18, 2010.

Tüm yayın listesi

Hasta yönlendirme ve konsültasyon

Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.