Popliteal Arter Anevrizması

Belirtileri, tanısı ve tedavisi

Kısaca

  • Popliteal arter anevrizması, diz arkasından geçen atardamarın duvarının zayıflayarak belirgin şekilde genişlemesidir.
  • Uzun süre belirti vermeyebilir; en önemli tehlikesi anevrizma içindeki pıhtının bacak damarlarını tıkamasıdır.
  • Bacakta aniden başlayan şiddetli ağrı, soğukluk, solukluk veya hareket kaybı acil müdahale gerektirir.
  • Tanıda Doppler ultrasonografi kullanılır; tedavide düzenli takip, açık cerrahi veya kaplı stent seçenekleri vardır.
Bu sayfada
  1. Popliteal arter anevrizması nedir?
  2. Nedenleri nelerdir? Kimlerde görülür?
  3. Belirtileri nelerdir?
  4. Tanısı nasıl konulur?
  5. Nasıl tedavi edilir?
  6. Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?
  7. Tedavi edilmezse ne olur?
  8. Tedavi sonrasında takip nasıl yapılır?
Diz arkasında normal atardamar ve iğ şeklinde genişlemiş, içi pıhtılı popliteal arter
Normal popliteal arter ve diz arkasında anevrizma.

Popliteal arter anevrizması nedir?

Popliteal arter, dizin arka bölümünden geçen ve bacağın alt kısmına kan taşıyan önemli bir atardamardır. Bu damarın duvarının zayıflaması sonucunda normal çapının belirgin şekilde genişlemesine popliteal arter anevrizması denir.

Popliteal arter anevrizması, diz arkasında gelişen bir damar genişlemesidir. Başlangıçta herhangi bir şikâyete neden olmayabilir. Ancak zamanla anevrizmanın içinde kan pıhtıları oluşabilir. Bu pıhtılar bacak damarlarını tıkayarak ciddi dolaşım bozukluklarına yol açabilir.

Popliteal arter anevrizması, bacak atardamarlarında görülen gerçek anevrizmaların en sık rastlanan türüdür.

Popliteal arter anevrizması: diz arkasındaki atardamar genişler, içindeki pıhtı bacak damarlarını tıkayabilir; uygun hastalarda kaplı stent ile tedavi edilir.

Nedenleri nelerdir? Kimlerde görülür?

Popliteal arter anevrizmasının oluşumunda damar duvarının zamanla zayıflaması önemli rol oynar. En sık ileri yaşlarda ve erkeklerde görülür.

Başlıca risk faktörleri şunlardır:

  • İleri yaş ve erkek cinsiyet
  • Sigara kullanımı
  • Yüksek tansiyon
  • Damar sertliği (ateroskleroz)
  • Ailede anevrizma öyküsü
  • Bağ dokusu hastalıkları

Popliteal arter anevrizması bulunan hastalarda karın aort anevrizması veya diğer bacakta da anevrizma bulunabilir. Bu nedenle yalnızca hastalıklı dizin değil, diğer damar bölgelerinin de değerlendirilmesi önemlidir.

Belirtileri nelerdir?

Popliteal arter anevrizması uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Bazı hastalarda diz arkasında şişlik veya nabızla birlikte atan bir kitle fark edilebilir.

Hastalık ilerlediğinde şu şikâyetler görülebilir:

  • Diz arkasında şişlik veya dolgunluk
  • Yürürken baldırda ağrı
  • Ayakta soğukluk veya uyuşma
  • Ayak parmaklarında renk değişikliği
  • Bacakta güçsüzlük
  • İleri durumlarda ayakta iyileşmeyen yaralar

Önemli: Bacakta aniden başlayan şiddetli ağrı, soğukluk, solukluk veya hareket kaybı, anevrizma içindeki pıhtının damarları tıkadığını gösterebilir. Bu durum acil müdahale gerektirir.

Tanısı nasıl konulur?

Tanıda ilk olarak hastanın şikâyetleri değerlendirilir ve damar muayenesi yapılır.

En sık kullanılan inceleme renkli Doppler ultrasonografidir. Bu yöntemle damarın çapı, anevrizmanın büyüklüğü, içindeki pıhtılar ve kan akımı değerlendirilebilir.

Tedavi planlanırken klasik anjiyografi, bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BT anjiyografi) veya manyetik rezonans anjiyografi (MR anjiyografi) kullanılabilir. Bu incelemeler, anevrizmanın çevresindeki damarların ve bacak dolaşımının ayrıntılı olarak görüntülenmesini sağlar.

Nasıl tedavi edilir?

Tedavi kararı anevrizmanın büyüklüğüne, içinde pıhtı bulunup bulunmadığına, hastanın şikâyetlerine ve bacak dolaşımına göre verilir.

1. Düzenli takip

Küçük, belirti vermeyen ve düşük riskli anevrizmalarda Doppler ultrasonografi ile düzenli takip tercih edilebilir. Sigaranın bırakılması, tansiyonun kontrolü ve damar sağlığının korunması önemlidir.

2. Açık cerrahi tedavi

Anevrizmanın dolaşımdan çıkarılması ve kan akımının sağlıklı bir damar yolu üzerinden yeniden sağlanması amaçlanır. Bunun için hastanın kendi toplardamarı veya uygun yapay damar kullanılabilir.

3. Endovasküler tedavi (kaplı stent)

Uygun hastalarda kasık bölgesinden damar içine girilerek anevrizmanın bulunduğu bölgeye greft kaplı stent yerleştirilebilir. Böylece kan akımı stentin içinden devam ederken anevrizma dolaşımın dışında bırakılır.

Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?

Açık cerrahi, özellikle uygun toplardamarı bulunan ve uzun dönem damar açıklığının önemli olduğu hastalarda güçlü bir tedavi seçeneğidir. Bununla birlikte daha büyük bir cerrahi işlem gerektirir.

Kaplı stent tedavisinde büyük bir cerrahi kesi yapılmaz ve iyileşme süresi daha kısa olabilir. Ancak diz bölgesi sürekli hareket ettiği için stentin uzun dönem dayanıklılığı ve açık kalması önemlidir. Her hastanın damar yapısı bu yöntem için uygun değildir.

Tedavi seçimi hastanın yaşı, genel sağlık durumu, anevrizmanın anatomisi ve bacak damarlarının özelliklerine göre kişiselleştirilir.

Tedavi edilmezse ne olur?

Popliteal arter anevrizmasının en önemli tehlikesi, anevrizma içinde oluşan pıhtıların bacak atardamarlarını tıkamasıdır.

Bu durum bacakta ani dolaşım bozukluğuna, doku kaybına ve ileri vakalarda uzuv kaybına neden olabilir. Anevrizma büyüdüğünde çevresindeki sinirlere veya toplardamara baskı yapabilir. Damarın yırtılması ise daha nadir görülen bir komplikasyondur.

Tedavi sonrasında takip nasıl yapılır?

Cerrahi veya endovasküler tedavi sonrasında düzenli damar kontrolü gereklidir.

Kontrollerde Doppler ultrasonografi ile onarılan damarın veya stentin açık olup olmadığı değerlendirilir. Gerektiğinde BT anjiyografi yapılabilir.

Hastaların sigaradan uzak durması, tansiyon ve kolesterol düzeylerini kontrol altında tutması, önerilen ilaçları düzenli kullanması ve yeni gelişen bacak ağrısı, soğukluk veya renk değişikliği durumunda gecikmeden doktora başvurması önemlidir.

Unutmayın: Popliteal arter anevrizması erken tanı ve uygun tedaviyle ciddi dolaşım bozuklukları gelişmeden kontrol altına alınabilir.

Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon

Hasta yönlendirme ve konsültasyon

Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.