Median Arcuate Ligament Sendromu
MALS: Belirtileri, tanısı ve tedavisi
Kısaca
- Median arcuate ligament sendromu (MALS), diyaframın altındaki bağ dokusunun çöliyak artere ve çevresindeki sinir ağına baskı yapmasıyla oluşur.
- En sık belirti yemeklerden sonra ortaya çıkan üst karın ağrısıdır; bulantı, erken doyma ve istemsiz kilo kaybı eşlik edebilir.
- Görüntülemede damar basısı görülmesi tek başına tanı koydurmaz; diğer karın ağrısı nedenlerinin dışlanması gerekir.
- Belirti veren hastalarda temel tedavi bağın cerrahi olarak gevşetilmesidir; açık, laparoskopik veya robotik yöntemle yapılabilir.
Bu sayfada
- Median arcuate ligament sendromu nedir?
- Nedenleri nelerdir?
- Risk faktörleri nelerdir? Kimlerde görülür?
- Belirtileri nelerdir?
- Tanısı nasıl konulur?
- Ne zaman tedavi edilmelidir?
- Nasıl tedavi edilir?
- Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?
- Tedavi edilmezse ne olur?
- Tedavi sonrasında takip nasıl yapılır?

Median arcuate ligament sendromu nedir?
Median arcuate ligament sendromu (MALS), diyafram kasının altında bulunan bağ dokusunun, karın içindeki önemli bir atardamara ve çevresindeki sinir ağına baskı yapması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır.
Diyafram, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran ve solunumda görev alan kastır. Diyaframın alt kısmındaki bağ dokusuna median arcuate ligament adı verilir.
Bu bağ dokusu bazı kişilerde normalden daha aşağıda yerleşerek çöliyak artere baskı yapabilir. Çöliyak arter; mide, karaciğer, dalak ve üst karın bölgesindeki bazı organlara kan taşıyan önemli bir atardamardır.
Damarın ve çevresindeki sinirlerin sıkışması, özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan karın ağrısına neden olabilir.
Ancak görüntülemede çöliyak arter basısı görülmesi tek başına MALS tanısı için yeterli değildir. Bazı sağlıklı kişilerde de herhangi bir belirti olmadan benzer anatomik görünüm bulunabilir.
Nedenleri nelerdir?
MALS, genellikle diyaframın bağ dokusunun anatomik yerleşimiyle ilişkilidir.
Çöliyak arterin normalden daha yukarıda çıkması veya median arcuate ligamentin daha aşağıda bulunması damar üzerinde basıya neden olabilir.
Solunum sırasında diyaframın hareket etmesi, damar üzerindeki basının derecesini değiştirebilir. Baskı genellikle nefes verme sırasında artar.
Hastalığın belirtilerinin oluşmasında yalnızca kan akımının azalması değil, çöliyak arter çevresindeki sinir ağının etkilenmesi de rol oynayabilir.
Risk faktörleri nelerdir? Kimlerde görülür?
MALS daha çok genç ve orta yaşlı erişkinlerde, özellikle kadınlarda tanımlanmıştır. Ancak erkeklerde ve farklı yaş gruplarında da görülebilir.
Zayıf vücut yapısına sahip kişilerde daha sık bildirilmektedir.
Hastalığın gelişiminde belirgin bir yaşam tarzı risk faktörü gösterilememiştir. Sigara, kolesterol yüksekliği veya damar sertliği hastalığın temel nedeni değildir.
Belirtileri nelerdir?
En sık görülen belirti; özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan üst karın ağrısıdır.
Diğer belirtiler şunlardır:
- Yemeklerden sonra karın ağrısı
- Üst karında baskı veya rahatsızlık hissi
- Bulantı ve bazen kusma
- Erken doyma
- Yemek yemekten kaçınma
- İstemsiz kilo kaybı
- Bazı hastalarda egzersiz sırasında karın ağrısı
Hastalar ağrı oluşacağı endişesiyle daha az yemek yemeye başlayabilir. Bu durum zamanla belirgin kilo kaybına neden olabilir.
Tanısı nasıl konulur?
MALS tanısında hastanın şikâyetleri ve diğer olası hastalıkların dışlanması büyük önem taşır.
Yemek sonrası karın ağrısı, mide ve bağırsak hastalıkları başta olmak üzere birçok farklı nedenle ortaya çıkabilir. Bu nedenle öncelikle daha sık görülen nedenlerin araştırılması gerekir.
Doppler ultrasonografi: Çöliyak arterdeki kan akım hızını ve solunumla değişen damar basısını değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.
BT anjiyografi: Çöliyak arterin başlangıcındaki daralmayı ve damarın anatomik yapısını gösterir.
MR anjiyografi: Radyasyon kullanılmadan damarların değerlendirilmesini sağlayabilir.
Seçilmiş hastalarda çöliyak sinir ağına yönelik tanısal blok uygulaması, ağrının bu bölgeyle ilişkisini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Tanı, yalnızca görüntüleme sonucuna değil, klinik bulguların tamamına dayanmalıdır.
Ne zaman tedavi edilmelidir?
Her çöliyak arter basısı tedavi gerektirmez.
Belirti vermeyen ve tesadüfen saptanan damar basılarında genellikle girişimsel tedavi önerilmez.
Yemek sonrası tekrarlayan karın ağrısı, kilo kaybı ve yaşam kalitesinde belirgin azalma bulunan, diğer olası nedenleri araştırılmış ve MALS tanısı desteklenen hastalarda tedavi düşünülebilir.
Nasıl tedavi edilir?
MALS tedavisinin temel amacı, çöliyak arter ve çevresindeki sinir yapıları üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmaktır.
1. Cerrahi ligament gevşetilmesi
En temel tedavi yöntemidir.
Ameliyat sırasında çöliyak artere baskı yapan median arcuate ligament kesilerek damar serbestleştirilir. Bu ameliyat açık, laparoskopik veya robotik yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
2. Endovasküler tedavi
Cerrahi gevşetme sonrasında çöliyak arterde önemli bir darlık devam ediyorsa seçilmiş hastalarda balon anjiyoplasti veya stent tedavisi değerlendirilebilir.
Ancak dışarıdan devam eden bası ortadan kaldırılmadan yalnızca stent yerleştirilmesi genellikle tercih edilmez. Çünkü stent üzerinde mekanik baskı devam edebilir.
3. Damar rekonstrüksiyonu
Nadir ve karmaşık vakalarda, çöliyak arterde kalıcı yapısal bozukluk bulunması durumunda cerrahi damar onarımı veya bypass gerekebilir.
Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?
Laparoskopik ve robotik cerrahide daha küçük kesiler kullanılır. Uygun hastalarda hastanede kalış ve iyileşme süresi daha kısa olabilir.
Açık cerrahi, karmaşık anatomik durumlarda veya ek damar onarımı gereken hastalarda avantaj sağlayabilir.
Balon ve stent tedavileri ise esas olarak damar içinde devam eden darlığın giderilmesine yöneliktir.
Tedavinin başarısı yalnızca damarın açılmasına bağlı değildir. Hastanın ağrısının gerçekten MALS ile ilişkili olması da önemlidir. Bu nedenle dikkatli hasta seçimi gerekir.
Tedavi edilmezse ne olur?
MALS, her hastada ilerleyici veya yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir.
Ancak belirti veren hastalarda yemek sonrası ağrı, beslenme güçlüğü, kilo kaybı ve yaşam kalitesinde azalma devam edebilir.
Ciddi beslenme yetersizliği gelişen hastalarda genel sağlık durumu olumsuz etkilenebilir.
Tedavi sonrasında takip nasıl yapılır?
Ameliyat sonrasında hastanın yemek sonrası ağrılarının azalıp azalmadığı, beslenme durumu ve kilo değişimi değerlendirilir.
Gerekli durumlarda Doppler ultrasonografi veya BT anjiyografi ile çöliyak arterdeki kan akımı kontrol edilir.
Bazı hastalarda belirtiler tamamen düzelirken bazılarında kısmi iyileşme görülebilir. Ağrının devam etmesi durumunda diğer olası nedenler yeniden değerlendirilmelidir.
Unutmayın: Özellikle yemeklerden sonra tekrarlayan karın ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı bulunan hastalarda, diğer nedenler araştırıldıktan sonra MALS da akılda tutulmalıdır.
Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon
Hasta yönlendirme ve konsültasyon
Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.