Kalp Tümörü: Miksoma

Kalp miksoması (cardiac myxoma)

Kısaca

  • Miksoma, kalbin içinde gelişen ve genellikle iyi huylu olan bir tümördür; en sık sol kulakçıkta (sol atriyum) görülür.
  • İyi huylu olması zararsız olduğu anlamına gelmez: kalpteki kan akışını engelleyebilir, kopan parçalar inme gibi ciddi damar tıkanıklıklarına yol açabilir.
  • Tanıda temel yöntem ekokardiyografidir (kalp ultrasonu).
  • Standart tedavi tümörün cerrahi olarak çıkarılmasıdır; ameliyat sonrası düzenli ekokardiyografi takibi önemlidir.
Bu sayfada
  1. Miksoma nedir?
  2. Kimlerde görülür?
  3. Belirtileri nelerdir?
  4. Nasıl teşhis edilir?
  5. Tedavisi nasıl yapılır?
  6. Ameliyatın sonuçları nasıldır?
  7. Ameliyattan sonra tekrarlar mı?
  8. Özet
  9. Kaynaklar
İki kalp kesiti: normal kalp ve sol kulakçıkta septuma sapla tutunan, mitral kapağa doğru sarkan miksoma
Kalp miksoması: sol kulakçıkta, kulakçıklar arasındaki duvara (septum) bir sapla tutunan jelatinimsi tümör.

Kalp miksoması (cardiac myxoma), kalbin içinde gelişen, genellikle iyi huylu bir tümördür. Mikroskobik incelemede jelatinimsi, mukoid (miksöid) dokudan oluşan bu tümör, kalbin normal kan akışını engelleyebilir ve tümörden kopan parçaların kan dolaşımına karışması sonucunda ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Kalbin en sık görülen birincil (primer) tümörlerinden biri olan miksoma, erken tanı ve uygun cerrahi tedaviyle genellikle başarılı sonuçlar elde edilen bir hastalıktır.

Miksoma nedir?

Miksoma, kalp boşluklarının içinde oluşan ve kalbin normal işleyişini etkileyebilen bir tümördür. Kalp miksomalarının yaklaşık %75-85’i sol kulakçıkta (sol atriyum) görülür. Genellikle kalbin iki kulakçığını birbirinden ayıran duvarın (interatriyal septum) üzerine, bir sap aracılığıyla tutunurlar. Daha az sıklıkla sağ kulakçıkta ve çok nadiren kalbin karıncıklarında gelişebilirler.

Miksomalar genellikle hareketli ve jelatinimsi yapıdadır. Boyutları ve şekilleri hastadan hastaya değişebilir. Kalp içinde bulundukları konuma ve hareketliliklerine bağlı olarak kalp kapaklarının çalışmasını veya kanın kalp içindeki dolaşımını engelleyebilirler.

Miksomanın iyi huylu olması, zararsız olduğu anlamına gelmez. Özellikle sol kulakçıkta gelişen bir miksoma, mitral kapak üzerinden kan geçişini engelleyebilir. Ayrıca tümörden kopan parçalar veya tümör yüzeyinde oluşan pıhtılar kan dolaşımına karışarak beyin ve diğer organlardaki damarları tıkayabilir.

Bu nedenle kalp miksoması, erken tanı ve cerrahi tedavi gerektiren önemli bir kalp hastalığıdır.

Kalp miksoması: sol kulakçıkta sapla tutunan tümör, mitral kapaktan kan geçişini engelleyebilir; tedavisi ameliyatla çıkarılmasıdır.

Kimlerde görülür?

Kalp miksoması her yaşta görülebilmekle birlikte en sık erişkinlerde, özellikle orta yaş döneminde ortaya çıkar. Çocuklarda da nadiren görülebilir.

2023 yılında yayımlanan ve 8.150 hastayı kapsayan 112 gözlemsel çalışmanın değerlendirildiği bir meta-analizde, hastaların ortalama yaşı 51 olarak bildirilmiştir. Hastaların %64,3’ünün kadın olması, miksomanın kadınlarda erkeklere göre daha sık görüldüğünü göstermektedir.

Miksomaların büyük çoğunluğu herhangi bir kalıtsal hastalıkla ilişkili olmadan, kendiliğinden gelişir. Bunlar sporadik miksoma olarak adlandırılır.

Bununla birlikte, daha az sayıda hastada ailesel geçiş söz konusudur. Özellikle Carney Kompleksi adı verilen nadir bir genetik hastalıkta miksoma gelişme olasılığı artar. Bu hastalarda kalp miksomaları daha genç yaşlarda görülebilir, birden fazla tümör gelişebilir ve ameliyat sonrasında tekrarlama riski daha yüksek olabilir.

Belirtileri nelerdir?

Kalp miksomasının belirtileri tümörün büyüklüğüne, bulunduğu yere, hareketliliğine ve kalpteki kan akışını ne ölçüde etkilediğine bağlıdır.

Bazı hastalarda herhangi bir belirti görülmez ve miksoma başka bir nedenle yapılan ekokardiyografi incelemesi sırasında tesadüfen saptanır.

Belirtiler genel olarak üç temel mekanizmayla ortaya çıkar.

Kalp içindeki kan akışının engellenmesi

Özellikle sol kulakçıkta gelişen miksomalar, mitral kapak üzerinden sol karıncığa geçen kan akışını engelleyebilir. Bu durum kalpte basınç artışına ve kalp yetersizliğine benzer belirtilere neden olabilir.

Bu durumda görülebilecek belirtiler:

  • Nefes darlığı
  • Özellikle efor sırasında çabuk yorulma
  • Yatarken nefes darlığı
  • Baş dönmesi
  • Bayılma
  • Çarpıntı
  • Göğüs ağrısı

Tümörün hareketli olması ve zaman zaman kalp kapağının açıklığını kapatması nedeniyle belirtiler pozisyona göre değişebilir.

Emboli (damar tıkanıklığı)

Miksomanın en önemli komplikasyonlarından biri embolidir. Tümörün kendisinden kopan parçalar veya üzerinde oluşan pıhtılar kan dolaşımına karışarak farklı organların damarlarını tıkayabilir.

Sol kalpte bulunan miksomalardan kopan parçalar sistemik dolaşıma geçerek beyin, böbrek, dalak ve kol-bacak damarlarını etkileyebilir.

Beyin damarlarının tıkanması inme (felç) ile sonuçlanabilir. Sağ kalpte bulunan miksomalardan kopan parçalar ise akciğer damarlarına ulaşarak pulmoner emboliye neden olabilir.

Genel ve sistemik belirtiler

Bazı hastalarda miksoma, vücutta iltihabi yanıt oluşturarak genel belirtilere neden olabilir. Bunlar arasında:

  • Nedeni açıklanamayan ateş
  • Halsizlik ve yorgunluk
  • İştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Eklem ağrıları
  • Kansızlık (anemi)

yer alabilir.

Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebildiğinden, miksoma tanısının konulabilmesi için kalbin görüntüleme yöntemleriyle değerlendirilmesi gerekir.

Nasıl teşhis edilir?

Kalp miksomasının tanısında en önemli yöntem ekokardiyografidir. Hastanın şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve görüntüleme sonuçları birlikte değerlendirilir.

Ekokardiyografi (EKO)

Ekokardiyografi, kalbin ultrason dalgaları kullanılarak görüntülenmesini sağlayan bir incelemedir. Miksoma tanısında ilk tercih edilen ve en önemli görüntüleme yöntemidir.

Transtorasik ekokardiyografi (TTE) ile tümörün:

  • Kalbin hangi boşluğunda bulunduğu
  • Boyutu ve şekli
  • Kalp duvarına tutunduğu bölge
  • Hareketliliği
  • Kalp kapakları üzerindeki etkisi
  • Kan akışını engelleyip engellemediği

değerlendirilebilir.

Transözofageal ekokardiyografi (TEE)

Bu yöntemde ultrason cihazına bağlı özel bir prob yemek borusuna ilerletilir. Yemek borusunun kalbe yakın konumda olması sayesinde kalp yapıları daha ayrıntılı görüntülenebilir.

Özellikle tümörün küçük olduğu, alışılmadık bir bölgede bulunduğu veya transtorasik ekokardiyografiyle yeterince değerlendirilemediği durumlarda tercih edilir.

Bilgisayarlı tomografi (BT)

Kardiyak bilgisayarlı tomografi, tümörün anatomik konumunu, boyutlarını ve çevresindeki yapılarla ilişkisini değerlendirmeye yardımcı olur. Özellikle cerrahi planlama ve ayırıcı tanıda kullanılabilir.

Kardiyak manyetik rezonans (MR)

Kardiyak MR, kalp dokularının ve tümörün yapısının ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar. Miksomanın kan pıhtısı veya başka bir kalp tümöründen ayırt edilmesine yardımcı olabilir.

Kan testleri

Miksomaya özgü bir kan testi bulunmamaktadır. Bununla birlikte kan testlerinde kansızlık veya iltihap göstergelerinde yükselme gibi değişiklikler saptanabilir.

Patolojik inceleme

Ameliyatla çıkarılan tümörün patolojik incelemesi, miksoma tanısının kesinleştirilmesini sağlar.

Literatürdeki geniş kapsamlı meta-analizde hastaların %98,1’inde ekokardiyografinin tanı sürecinde kullanıldığı bildirilmiştir. Bu sonuç, ekokardiyografinin miksoma tanısındaki temel yerini ortaya koymaktadır.

Tedavisi nasıl yapılır?

Kalp miksomasında standart tedavi yöntemi cerrahi olarak tümörün çıkarılmasıdır.

Miksoma iyi huylu bir tümör olmasına rağmen kalpte kan akışını engelleyebilmesi ve emboli gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilmesi nedeniyle tanı konulduğunda genellikle gecikmeden cerrahi tedavi planlanır.

İlaç tedavisi tümörü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle cerrahi tedavi temel yaklaşımı oluşturur.

Cerrahi tedavi

Ameliyatta temel amaç, miksomanın tamamen çıkarılması ve tümörün tutunduğu bölgenin değerlendirilmesidir. Gerektiğinde tümörün tutunduğu dokunun bir kısmı da çıkarılır. Oluşan doku açıklığı uygun şekilde onarılır.

Cerrahi yaklaşım, hastanın genel sağlık durumuna, tümörün büyüklüğüne, bulunduğu yere ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenir.

  • Açık kalp ameliyatı: Geleneksel yöntemde göğüs kemiği açılarak kalbe ulaşılır. Genellikle kalp-akciğer makinesi kullanılarak kalp durdurulur ve tümör doğrudan görüş altında çıkarılır. Bu yöntem, tümörün tamamen çıkarılması ve kalp içindeki diğer yapıların değerlendirilmesi açısından yaygın olarak kullanılmaktadır.
  • Minimal invaziv cerrahi: Uygun hastalarda daha küçük kesiler kullanılarak kalbe ulaşılabilir. Bu yaklaşımda ameliyat, seçilen tekniğe göre göğüs duvarındaki küçük kesilerden gerçekleştirilir.
  • Robotik cerrahi: Uygun hastalarda robotik cerrahi sistemleri kullanılarak miksoma çıkarılabilir. Bu yöntem, özel cerrahi ekipman ve deneyim gerektirir. Her hasta için uygun olmayabilir.

Hangi cerrahi yöntemin kullanılacağı, hastanın ve tümörün özellikleri dikkate alınarak belirlenir.

Ameliyatın sonuçları nasıldır?

Kalp miksoması, cerrahi olarak tamamen çıkarıldığında genellikle başarılı sonuçlar veren bir hastalıktır.

Ameliyat sonrasında kalpteki kan akışının normale dönmesiyle tümörün neden olduğu nefes darlığı, çabuk yorulma ve diğer dolaşım sistemi belirtileri çoğunlukla azalır veya ortadan kalkar.

Ayrıca tümörün neden olabileceği emboli ve damar tıkanıklığı riski önemli ölçüde azaltılmış olur.

Genel olarak, zamanında tanı konulan ve uygun cerrahi tedavi uygulanan hastalarda uzun dönem sonuçlar oldukça iyidir.

Ameliyattan sonra tekrarlar mı?

Evet. Kalp miksoması cerrahi olarak çıkarıldıktan sonra nadiren tekrar gelişebilir. Bu durum nüks olarak adlandırılır.

Sporadik, tek ve tamamen çıkarılmış miksomalarda nüks riski düşüktür. Ancak bazı hastalarda ameliyattan aylar veya yıllar sonra yeniden miksoma gelişebilir.

Nüks riskini artırabilen başlıca durumlar şunlardır:

  • Ailesel miksoma öyküsü
  • Carney Kompleksi gibi genetik hastalıkların bulunması
  • Kalpte birden fazla miksoma olması
  • Tümörün tamamen çıkarılamamış olması

Miksoma nüksüyle ilgili bilimsel yayınlarda farklı oranlar bildirilmiştir. 2023 tarihli meta-analizde nüks sıklığı 1.000 hasta-yılı başına 0,5 olarak hesaplanmıştır. Buna karşılık 2020 yılında yayımlanan bir klinik derlemede yaklaşık %5 düzeyinde nüks oranı bildirilmiştir. Bu iki değer farklı hesaplama yöntemlerine dayandığından doğrudan karşılaştırılmamalıdır. Ayrıca ailesel ve genetik geçişli miksomalarda nüks olasılığı sporadik vakalara göre daha yüksektir.

Bu nedenle ameliyat sonrasında düzenli kardiyoloji kontrolleri ve ekokardiyografi incelemeleri yapılmalıdır. Özellikle ailesel miksoma veya Carney Kompleksi bulunan hastalarda uzun dönem takip büyük önem taşır.

Özet

Kalp miksoması, genellikle iyi huylu olmasına rağmen kalbin normal çalışmasını bozabilen ve ciddi komplikasyonlara yol açabilen bir tümördür. Nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi, bayılma ve emboli gibi farklı belirtilerle ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda ise herhangi bir belirti vermeden yapılan incelemeler sırasında saptanabilir.

Ekokardiyografi, miksoma tanısında temel görüntüleme yöntemidir. Tanı konulduktan sonra temel tedavi yaklaşımı cerrahi olarak tümörün çıkarılmasıdır.

Zamanında gerçekleştirilen cerrahi tedaviyle hastaların büyük çoğunluğunda başarılı sonuçlar elde edilir. Bununla birlikte ameliyat sonrasında düzenli takip yapılması, nadir de olsa gelişebilecek nükslerin erken saptanması açısından önemlidir.

Özetle, kalp miksomasında erken tanı, uygun cerrahi tedavi ve düzenli takip, başarılı bir tedavi sürecinin temel unsurlarıdır.

Kaynaklar

  • Okongwu C, Olaofe O. (2025). Cardiac myxoma: a comprehensive review. Journal of Cardiothoracic Surgery. doi.org/10.1186/s13019-024-03333-2
  • Oktaviono YH, Saputra PB, Arnindita J, et al. (2023). Clinical characteristics and surgical outcomes of cardiac myxoma: A meta-analysis of worldwide experience. European Journal of Surgical Oncology. doi.org/10.1016/j.ejso.2023.107940
  • Samanidis G, Khoury M, Balanika M, Perrea D. (2020). Review of current challenges in the diagnosis and therapy of cardiac myxomas. Kardiologia Polska. doi.org/10.33963/KP.15254
Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon

Prof. Dr. Şirin’in bu alandaki yayınlarından

  • G.Sirin, E.Ozker, H.Fotbolcu, K.Ozden, E.Demirsoy. Myxoma developing after open heart surgery: is radiofrequency ablation responsible for the formation of the tumor? Acta Chir Belg. 2012 Mar-Apr;112(2):154-6.
  • G.Sirin, E.Ozker, H.Fotbolcu, K.Ozden, E.Demirsoy. Myxoma developping after open heart surgery: Is radiofrequency ablation responsible for formation of the tumor? The European Society for Cardiovascular Surgery, 59th International Cogress in conjunction with the 6th Congress of Update in cardiology and cardiovascular Surgery – Heart and Health foundation of Turkey (HHFT), İzmir, Turkey, April 15-18, 2010.

Tüm yayın listesi

Hasta yönlendirme ve konsültasyon

Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.