Femoral Arter Psödoanevrizması
Kasıkta yalancı anevrizma
Kısaca
- Femoral arter psödoanevrizması, kasıktaki femoral arterin duvarındaki açıklıktan sızan kanın damarla bağlantılı bir kese oluşturmasıdır.
- En sık koroner anjiyografi ve anjiyoplasti sonrası gelişir; kasıkta nabızla atan şişlik, ağrı ve morarma görülebilir.
- Tanıda ilk tercih Doppler ultrasonografidir; karmaşık durumlarda BT anjiyografi kullanılır.
- Küçük olanlar izlenebilir; ultrason eşliğinde trombin enjeksiyonu sık tercih edilir, gerekirse stent veya açık cerrahi uygulanır.
Bu sayfada

Femoral arter psödoanevrizması nedir?
Femoral arter psödoanevrizması, kasık bölgesinde bulunan ve bacağa kan taşıyan femoral arterin duvarında meydana gelen bir hasar sonucunda gelişen, ‘yalancı anevrizma’ olarak bilinen damar problemidir.
En sık koroner anjiyografi ve anjiyoplasti gibi işlemler sırasında femoral artere girilmesi sonrasında ortaya çıkar. İşlem bitiminde iğnenin veya kateterin giriş yaptığı damar açıklığının tam olarak kapanmaması durumunda kan, damar dışına çıkarak çevre dokular arasında birikir. Bu kan birikintisi, damar ile bağlantısını koruyan bir kese oluşturur. Bu oluşuma femoral arter psödoanevrizması denir.
Gerçek anevrizmada damar duvarı bütünlüğünü koruyarak genişlerken psödoanevrizmada damar duvarında bir açıklık bulunur. Bu nedenle iki durumun tedavi ve takip yaklaşımları birbirinden farklıdır.
Nedenleri Nelerdir?
Femoral arter psödoanevrizmasının en sık nedeni, kasık bölgesindeki femoral arterden yapılan girişimlerdir.
Başlıca nedenler şunlardır:
- Koroner anjiyografi: Kalp damarlarının görüntülenmesi amacıyla kasık atardamarından kateterle girilmesi sonrasında gelişebilir.
- Koroner anjiyoplasti ve stent işlemleri: Kalp damarlarındaki darlıkların balon veya stent ile tedavisi sırasında kullanılan damar giriş noktasının tam kapanmaması sonucunda oluşabilir.
- Diğer damar girişimleri: Bacak damarlarının anjiyografisi, balon veya stent uygulamaları gibi işlemler sonrasında görülebilir.
- Damar içi kateter uygulamaları: Atardamara yerleştirilen bazı kateterlerin veya destek cihazlarının çıkarılmasından sonra gelişebilir.
- Travmalar: Kasık bölgesine alınan darbeler veya damar yaralanmaları da psödoanevrizma oluşumuna neden olabilir.
Psödoanevrizma gelişme riskini artırabilen faktörler arasında kan sulandırıcı ilaç kullanımı, yüksek tansiyon, damar duvarında kireçlenme, ileri yaş, büyük çaplı kateter kullanılması ve damar girişinin uygun olmayan bir noktadan yapılması sayılabilir.
Kimlerde Görülür?
Femoral arter psödoanevrizması özellikle koroner anjiyografi veya anjiyoplasti işlemi sırasında kasık bölgesindeki femoral arterin kullanıldığı hastalarda görülür.
Bu komplikasyonun gelişmesi, işlemin mutlaka hatalı yapıldığı anlamına gelmez. Uygun şekilde gerçekleştirilen damar girişimlerinden sonra da ortaya çıkabilir.
Özellikle aşağıdaki özelliklere sahip kişilerde risk artabilir:
- Kan sulandırıcı veya pıhtılaşmayı önleyici ilaç kullananlar,
- Yüksek tansiyonu bulunanlar,
- Damarlarında ileri derecede kireçlenme olanlar,
- İleri yaştaki hastalar,
- Acil şartlarda veya büyük çaplı kateterlerle damar girişimi yapılan hastalar.
Belirtileri Nelerdir?
Femoral arter psödoanevrizmasının belirtileri, oluşan kesenin büyüklüğüne ve çevre dokulara yaptığı baskıya göre değişir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Kasıkta şişlik: Damar girişiminin yapıldığı bölgede ele gelen bir şişlik veya kitle oluşabilir.
- Ağrı ve hassasiyet: Kasık bölgesinde ağrı, dokunmakla hassasiyet veya hareket sırasında rahatsızlık görülebilir.
- Morarma: Girişim bölgesinde veya çevresinde cilt altında kan birikmesine bağlı morarma oluşabilir.
- Nabız hissedilmesi: Şişlik üzerinde kalp atımıyla eş zamanlı nabız hissedilebilir.
- Üfürüm: Muayene sırasında şişlik üzerinde kan akımına bağlı ses duyulabilir.
- Bacakta uyuşma veya ağrı: Büyüyen psödoanevrizmanın çevredeki sinirlere veya damarlara baskı yapması sonucunda ortaya çıkabilir.
Bazı hastalarda psödoanevrizma küçük olduğu için belirgin bir şikâyet oluşturmayabilir ve rutin kontroller sırasında tespit edilebilir.
Nadiren psödoanevrizma yırtılarak ciddi kanamaya neden olabilir. Ani başlayan şiddetli kasık veya bacak ağrısı, hızla büyüyen şişlik, baş dönmesi, bayılma veya tansiyon düşüklüğü gelişmesi acil değerlendirme gerektirir.
Nasıl Teşhis Edilir?
Femoral arter psödoanevrizmasının tanısında hastanın şikâyetleri, daha önce geçirdiği damar girişimleri ve fizik muayene bulguları değerlendirilir.
Tanıyı doğrulamak ve psödoanevrizmanın özelliklerini belirlemek için öncelikle görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.
1. Doppler Ultrasonografi
Femoral arter psödoanevrizmasının tanısında en sık kullanılan ve genellikle ilk tercih edilen yöntemdir.
Doppler ultrasonografi ile:
- Psödoanevrizmanın yeri ve büyüklüğü,
- Damar ile bağlantısını sağlayan kanalın yapısı,
- Kese içerisindeki kan akımı,
- Çevredeki damarların durumu
değerlendirilebilir.
Ayrıca tedavi sırasında ve sonrasında da ultrasonografi kullanılarak işlemin başarısı kontrol edilebilir.
2. Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (BT Anjiyografi)
Ultrasonografi ile yeterli bilgi elde edilemeyen, derin yerleşimli veya karmaşık psödoanevrizmalarda BT anjiyografiden yararlanılabilir. Özellikle cerrahi veya endovasküler tedavi planlanan hastalarda damar yapısının ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar.
Nasıl Tedavi Edilir? Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Femoral arter psödoanevrizmasının tedavisi; kesenin büyüklüğüne, damar ile bağlantısının yapısına, hastanın şikâyetlerine ve kan sulandırıcı ilaç kullanımı gibi özelliklerine göre belirlenir.
Her psödoanevrizmanın ameliyat edilmesi gerekmez. Küçük ve komplikasyonsuz bazı psödoanevrizmalar kendiliğinden kapanabilirken, daha büyük veya belirti oluşturan psödoanevrizmalarda girişimsel ya da cerrahi tedavi gerekebilir.
Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:
1. Takip ve Gözlem
Küçük, belirti oluşturmayan ve büyüme göstermeyen psödoanevrizmalarda hemen müdahale edilmeyebilir.
Özellikle 2 cm’den küçük ve klinik olarak stabil olan bazı psödoanevrizmalar, düzenli Doppler ultrasonografi kontrolleriyle takip edilebilir. Bu süreçte kesenin kendiliğinden pıhtılaşarak kapanması beklenir.
Takip kararı verilirken hastanın kan sulandırıcı ilaç kullanımı ve psödoanevrizmanın anatomik özellikleri de dikkate alınır.
2. Ultrason Eşliğinde Kompresyon
Bu yöntemde Doppler ultrasonografi yardımıyla psödoanevrizmanın damar ile bağlantı noktası belirlenir. Ultrason probuyla bu bölgeye kontrollü basınç uygulanarak psödoanevrizmaya kan akışının durdurulması ve kese içerisinde pıhtı oluşması hedeflenir.
İşlem sırasında ana femoral arterin kan akımının korunması önemlidir.
Ultrason eşliğinde kompresyon ameliyatsız bir tedavi yöntemidir. Ancak işlem uzun sürebilir, hastada rahatsızlık oluşturabilir ve her zaman başarılı olmayabilir. Bu nedenle günümüzde uygun hastalarda trombin enjeksiyonu sıklıkla tercih edilmektedir.
3. Ultrason Eşliğinde Trombin Enjeksiyonu
Femoral arter psödoanevrizmasının tedavisinde günümüzde en sık kullanılan minimal invaziv yöntemlerden biridir.
İşlem sırasında ultrasonografi ile psödoanevrizma kesesi görüntülenir. İnce bir iğne yardımıyla kese içerisine trombin adı verilen ve kanın pıhtılaşmasını sağlayan madde enjekte edilir.
Trombin, kese içerisindeki kanın kısa sürede pıhtılaşmasını sağlar. Böylece psödoanevrizma içerisine kan akışı durur ve kese kapanır.
İşlem genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir ve açık ameliyata gerek kalmaz.
Uygun anatomik özelliklere sahip hastalarda başarı oranı oldukça yüksektir. Amerikan Kardiyoloji Koleji’nin değerlendirmesinde teknik başarı oranı yaklaşık %93-97 olarak bildirilmiştir. Bununla birlikte başarı, psödoanevrizmanın yapısına ve hastanın klinik özelliklerine bağlı olarak değişebilir.
Nadir de olsa trombinin ana damara geçerek pıhtı oluşumuna ve bacak damarlarında dolaşım bozukluğuna neden olma riski vardır. Bu nedenle işlem mutlaka ultrasonografi eşliğinde ve deneyimli ekipler tarafından yapılmalıdır.
4. Endovasküler Tedavi
Bazı hastalarda psödoanevrizma, damar içerisinden uygulanan özel yöntemlerle kapatılabilir.
Bu amaçla:
- Kaplı stent (stent greft): Damar içerisinden yerleştirilen özel kaplı stent ile damar duvarındaki açıklık kapatılır ve psödoanevrizma kesesine kan geçişi engellenir.
- Koil embolizasyonu: Uygun anatomik özelliklere sahip bazı psödoanevrizmalarda özel metal sarmallar kullanılarak kese veya bağlantılı damar içerisindeki kan akımı durdurulur.
Bu yöntemler her femoral arter psödoanevrizması için uygun değildir. Özellikle damar yapısı, psödoanevrizmanın ana damar ile ilişkisi ve bacak dolaşımının korunması gerekliliği dikkate alınarak karar verilir.
5. Açık Cerrahi Tedavi
Bazı hastalarda psödoanevrizmanın tedavisi için açık cerrahi müdahale gerekir.
Özellikle aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelir:
- Psödoanevrizmanın hızla büyümesi,
- Yırtılma veya ciddi kanama gelişmesi,
- Psödoanevrizma bölgesinde enfeksiyon bulunması,
- Ciltte dolaşım bozukluğu veya doku hasarı oluşması,
- Sinir veya damar basısına bağlı ciddi belirtiler gelişmesi,
- Girişimsel tedavi yöntemlerinin başarısız olması.
Ameliyat sırasında kasık bölgesinden psödoanevrizmaya ulaşılır. Damarın kan akımı kontrol altına alındıktan sonra psödoanevrizma kesesi açılır ve damar duvarındaki hasarlı bölge onarılır.
Damarın durumuna göre açıklık doğrudan dikilebilir, yama ile onarılabilir veya hasarlı damar bölümü çıkarılarak damar greftiyle yeniden yapılandırılabilir.
Enfeksiyon bulunan hastalarda enfekte dokuların temizlenmesi ve özel bir damar onarım planı yapılması gerekebilir.
Tedavi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
Tedavi sonrasında psödoanevrizmanın tamamen kapandığından emin olmak ve yeniden oluşma veya komplikasyon gelişme riskini değerlendirmek önemlidir.
Hastaların dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Kontroller aksatılmamalıdır: Tedavi sonrasında psödoanevrizmanın kapandığını doğrulamak için doktorun önerdiği zamanda Doppler ultrasonografi yapılmalıdır.
- İşlem bölgesi takip edilmelidir: Kasıkta yeniden şişlik, ağrı, morarma veya kanama gelişmesi durumunda doktora başvurulmalıdır.
- Fiziksel aktiviteler sınırlandırılmalıdır: Özellikle ilk günlerde ağır kaldırma, zorlayıcı egzersiz ve kasık bölgesini zorlayan hareketlerden kaçınılmalıdır. Normal aktivitelere dönüş zamanı yapılan tedaviye göre belirlenir.
- İlaçlar doktor önerisiyle kullanılmalıdır: Kan sulandırıcı veya pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar, doktor önerisi olmadan kesilmemeli veya dozları değiştirilmemelidir.
- Bacak dolaşımı izlenmelidir: Tedavi edilen taraftaki bacakta soğukluk, renk değişikliği, uyuşma veya şiddetli ağrı gelişmesi durumunda acil değerlendirme gerekir.
Özet
Femoral arter psödoanevrizması, özellikle koroner anjiyografi ve anjiyoplasti sonrasında gelişebilen bir damar komplikasyonudur. Erken tanı konulduğunda çoğu hastada ameliyatsız yöntemlerle başarılı şekilde tedavi edilebilir.
Günümüzde ultrason eşliğinde trombin enjeksiyonu, uygun hastalarda yüksek başarı oranı ve minimal invaziv olması nedeniyle ön plana çıkmaktadır. Bununla birlikte bazı hastalarda endovasküler veya açık cerrahi tedavi gerekebilir.
Tedavi yönteminin doğru seçilmesi, olası komplikasyonların önlenmesi ve düzenli takip, başarılı sonuçlar açısından büyük önem taşır.
Kaynaklar
- Kim KW, et al. Optimal thrombin injection method for the treatment of femoral artery pseudoaneurysm. Journal of Thrombosis and Haemostasis. 2024;22(5):1389–1398.
- Zou Y, Lin YD, Fu QM, Li KJ. Factors Associated With Initial Failure in Ultrasound-Guided Percutaneous Thrombin Injection for Iatrogenic Femoral Pseudoaneurysms. Journal of Clinical Ultrasound. 2025;53(7):1465–1469.
- Rao M, Peng B, Deng L. Ultrasound-Guided Intrasac Thrombin Injection for Iatrogenic Femoral Artery Pseudoaneurysm: A Systematic Review. The American Surgeon. 2026.
Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon
Hasta yönlendirme ve konsültasyon
Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.