Femoral Arter Anevrizması

Belirtileri, tanısı ve tedavisi

Kısaca

  • Femoral arter anevrizması, kasıktan bacağa kan taşıyan femoral arterin normal çapının belirgin şekilde genişlemesidir.
  • En sık belirti kasıkta nabızla birlikte atan şişliktir; bacak ağrısı, ayakta soğukluk ve uyuşma görülebilir.
  • Tanıda renkli Doppler ultrasonografi, tedavi planlamasında BT veya MR anjiyografi kullanılır.
  • Küçük anevrizmalar izlenebilir; temel tedavi açık cerrahidir, seçilmiş hastalarda kaplı stent kullanılabilir.
Bu sayfada
  1. Femoral arter anevrizması nedir?
  2. Nedenleri nelerdir? Kimlerde görülür?
  3. Belirtileri nelerdir?
  4. Tanısı nasıl konulur?
  5. Nasıl tedavi edilir?
  6. Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?
  7. Tedavi edilmezse ne olur?
  8. Tedavi sonrasında nelere dikkat edilmelidir?
Kasıkta balon gibi genişlemiş femoral arter ve içi pıhtıyla kaplı anevrizma kesiti
Kasıktaki femoral arterde anevrizma ve anevrizma içinde pıhtı.

Femoral arter anevrizması nedir?

Femoral arter, kasık bölgesinden başlayarak bacağa kan taşıyan ana atardamarlardan biridir. Bu damarın duvarının zayıflayarak normal çapının belirgin şekilde genişlemesine (normal çapının yaklaşık 1.5-2 katına çıkmasına) femoral arter anevrizması denir.

Femoral arter anevrizmaları genellikle kasık bölgesinde ortaya çıkar. Başlangıçta küçük ve ağrısız olabilir. Ancak büyüdüklerinde çevre dokulara baskı yapabilir, içlerinde pıhtı oluşabilir ve bacak dolaşımını bozabilirler.

Gerçek femoral arter anevrizması ile anjiyografi veya damar girişimleri sonrasında gelişebilen yalancı anevrizma (psödoanevrizma) birbirinden farklı durumlardır ve tedavileri de farklı olabilir.

Femoral arter anevrizması: zayıflayan damar duvarı balon gibi genişler, içinde pıhtı oluşabilir; genişleyen bölüm çıkarılarak yerine damar grefti konur.

Nedenleri nelerdir? Kimlerde görülür?

Femoral arter anevrizmaları daha çok ileri yaştaki erkeklerde görülür.

Başlıca risk faktörleri damar sertliği, sigara kullanımı, yüksek tansiyon, ailede anevrizma öyküsü ve damar duvarını etkileyen bazı bağ dokusu hastalıklarıdır.

Daha nadir olarak enfeksiyonlar veya damar yaralanmaları da anevrizma gelişimiyle ilişkili olabilir.

Femoral arter anevrizması bulunan hastalarda vücudun başka bölgelerinde de anevrizma görülebileceğinden, diğer damarların değerlendirilmesi gerekebilir.

Belirtileri nelerdir?

Femoral arter anevrizmasının en sık fark edilen belirtisi kasık bölgesinde şişliktir.

Hastalarda şu belirtiler görülebilir:

  • Kasıkta nabızla birlikte atan şişlik
  • Kasık veya üst bacakta ağrı
  • Bacakta dolgunluk ve şişlik
  • Yürümekle ortaya çıkan bacak ağrısı
  • Ayakta soğukluk veya uyuşma
  • İleri durumlarda ayak parmaklarında renk değişikliği

Büyük anevrizmalar çevresindeki toplardamarlara veya sinirlere baskı yaparak bacakta ödem, uyuşma ve ağrıya neden olabilir.

Tanısı nasıl konulur?

Tanıda fizik muayene ve renkli Doppler ultrasonografi önemli yer tutar.

Doppler ultrasonografi ile anevrizmanın çapı, damar içindeki pıhtılar ve kan akımı değerlendirilebilir.

Ameliyat planlanan hastalarda klasik anjiyografi, BT anjiyografi, MR anjiyografi gibi görüntüleme yöntemleri kullanılarak anevrizmanın yeri, uzunluğu ve çevre damarlarla ilişkisi ayrıntılı şekilde incelenebilir.

Nasıl tedavi edilir?

Tedavi, anevrizmanın büyüklüğüne, yerleşimine ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.

Düzenli takip: Küçük ve belirti vermeyen anevrizmalar uygun hastalarda düzenli görüntüleme ile izlenebilir.

Açık cerrahi: Gerçek femoral arter anevrizmalarında temel tedavi yöntemidir. Anevrizmalı damar bölümü çıkarılarak yerine uygun bir damar grefti yerleştirilir.

Endovasküler tedavi: Seçilmiş hastalarda kaplı stent kullanılabilir. Ancak kasık bölgesindeki damar hareketleri ve önemli damar dallarının varlığı nedeniyle her femoral arter anevrizması için uygun değildir.

Tedavi yöntemleri arasındaki farklar nelerdir?

Açık cerrahi, anevrizmanın doğrudan onarılmasına ve damar dallarının korunmasına olanak sağlar. Özellikle ana femoral arterin dallanma bölgesindeki anevrizmalarda sıklıkla tercih edilir.

Endovasküler tedavi daha küçük girişimlerle uygulanabilir. Bununla birlikte stentin yerleşeceği bölgenin anatomik özellikleri ve uzun dönem açıklığı dikkate alınmalıdır.

Tedavinin amacı yalnızca anevrizmayı ortadan kaldırmak değil, bacağa yeterli kan akımının devam etmesini sağlamaktır.

Tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen femoral arter anevrizmaları zamanla büyüyebilir. Anevrizma içinde oluşan pıhtılar bacak damarlarını tıkayabilir veya daha küçük damarlara ilerleyebilir. Bunun sonucunda bacakta ani dolaşım bozukluğu, doku kaybı ve nadiren uzuv kaybı gelişebilir.

Ayrıca çevre dokulara baskı ve damar yırtılması gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Tedavi sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

Tedavi sonrasında damar açıklığının değerlendirilmesi için düzenli fizik muayene ve gerektiğinde renkli Doppler ultrasonografi ile kontrol yapılması gerekebilir.

Yara iyileşmesi, bacak dolaşımı ve kullanılan damar greftinin durumu takip edilir.

Sigaranın bırakılması, tansiyon ve kolesterol kontrolü, düzenli fiziksel aktivite ve önerilen ilaçların kullanılması uzun dönem damar sağlığı açısından önemlidir.

Unutmayın: Kasık bölgesinde nabızla birlikte atan bir şişlik fark edilmesi durumunda, bunun basit bir kitle olduğu düşünülmeden damar cerrahisi değerlendirmesi yapılmalıdır.

Hekimler içinİlgili yayınlar ve konsültasyon

Hasta yönlendirme ve konsültasyon

Hastanızla ilgili görüşmek için 0505 310 85 00 numaralı telefondan ya dasirin.gokce@yahoo.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.